Pesach – zakwas zakazny. Poznajmy inne zwyczaje.

Jako, że mieszkam w samym sercu słynnej na całym świecie żydowskiej dzielnicy Krakowa zdążyłam z autopsji zaobserwować odmienną dla mojej rodzimej kulturę żydowską. Na wstępie zaznaczę (uprzedzając Wasze pytania), że nie wszyscy mieszkańcy dzielnicy Kazimierz są Żydami. Bowiem z takimi również zdaniami się spotkałam. Tu mieszają się przeróżne kultury i religie. Ten tygiel etniczny całkiem dobrze funkcjonuje i jedni uczą się swoich zwyczajów od drugich. To mój drugi rok tutaj. Nie wyobrażam sobie mieszkać w Krakowie w innej dzielnicy. Blisko starego miasta, bulwarów Wiślanych, idealny węzeł komunikacyjny a sam Kazimierz ma ten swój niepowtarzalny klimat. Od wielu lat po prostu ta dzielnica mnie przyciągała. Na prawdę lubię ten „zapach muzeum” wchodząc do kamienicy, wysokie pokoje, wieczorne spacery po brukowanych uliczkach. Tu nigdy nie jest pusto, ani w nocy ani w dzień. Kazimierz tętni swoim własnym życiem. Nie wspomnę już o historii, której dotykam na każdym kroku. Zaczynając od momentu kiedy wychodzę z klatki schodowej na wprost wejścia do synagogi.

Żydowski Kazimierz

Postanowiłam sukcesywnie przybliżyć piękno (zarówno to duchowe jak i czysto wizualne) Kazimierza. Nie oceniam, nie propaguję niczego ani nie mam w tym innego celu niż pokazanie i przybliżenie Wam tego „miejsca” – chociażby przez liczne moje spostrzeżenia i zdjęcia.

Kazimierz Kraków

Miejsce (nie ważne gdzie i na jakim kontynencie) najlepiej poznać obserwując życie codzienne jego mieszkańców. Mnie zaintrygowało poznanie kultury żydowskiej (przyznam jeszcze całkowicie obcej rok temu). Więc czytałam, rozmawiałam z mieszkańcami, dopytywałam. Potem przyszedł czas na zetknięcie się z nią oko w oko poprzez obserwowanie z boku zwyczajów i świąt.

Kazimierz Kraków

Dzisiaj przybliżę wam zbliżające się siedmiodniowe świętowanie Pesach.

kolacja sederowa

Pesach – w roku 2015 zaczyna się z zachodem słońca w piątek, 3 kwietnia, a kończy o zmroku w sobotę, 11 kwietnia. Pierwsza noc sederowa – 3 kwietnia.

Oczywiście co roku jest to inny dzień wg przyjętego powszechnie w Polsce kalendarza. Przykładowo rok temu Pesach rozpoczęło się 14 kwietnia. Dlaczego? Przypada zawsze 15 dnia miesiąca nisan. Obydwa kalendarze nie pokrywają się z datami.

Kazimierz Kraków

Przygotowania rozpoczynają się dużo wcześniej. Aby móc świętować Pesach wpierw należy usunąć z domu chamec – czyli zakwas. Każde z podstawowych zbóż, które miało kontakt z wodą przez co najmniej 18 minut jest traktowane jako zakwas. Oczyszcza się wszystko skrupulatnie. Do tego stopnia, że skrobane są nawet naczynia, które mogły mieć w przeszłości kontakt z zakwasem. Niektórzy usuwają chamec nawet z miejsca pracy, garażu, ogrodu czy samochodu.

Czemu właściwie obchodzi się Pesach?

Faraon więził Izraelitów, aż Bóg zesłał na Egipt dziesięć plag. Najokrutniejsza, ostatnia przewidywała śmierć każdego pierworodnego w kraju. Przed jej nadejściem wszyscy Hebrajczycy posmarowali framugi drzwi baranią krwią. Był to znak, by plaga omijała te domy. Dzień później przestraszony Faraon zniósł niewolę. Na pamiątkę wyzwolenia z niewoli Żydzi co roku obchodzą Pesach.

Kazimierz Kraków

W wigilie tego święta zwaną erew Pesach przygotowuje się stół sederowy. Otóż wieczerza nosi nazwę- sederowa. Wszystko tego dnia ma swoją symbolikę i nic nie dzieje się z przypadku. W trakcie wieczerzy czyta się Hagadę, opowieść o wyjściu z Egiptu. A zadaniem dzieci jest pytanie najstarszych członków rodziny o historię i tradycję. Stół przykryty koniecznie białym obrusem zastawia się kielichami na wino dla wszystkich obecnych oraz kartki z informacją o kolejności elementów sederu oraz przynajmniej dwoma świecami. Od jajek na twardo zaczyna się uczta sederowa.

Wina nie powinno zabraknąć – przynajmniej po cztery kieliszki na gościa. Cztery symbolizuję liczbę obietnic Boga złożonych w trakcie ucieczki z niewoli. Ozdoby kielich proroka Elijahu należy postawić na środku stołu. Do pustych misek wylewa się wino wylewane z kielicha w trakcie wymieniania plag, które dotknęły Egipt.

Nie może zabraknąć trzech całych mac plus co najmniej po jednej dla każdej osoby. Ważna jest również serwetka, którą zakrywa się macę gdy wznoszone są kielichy. Odkrywa się ją podczas czytania Hagady. Leży również torba na afikoman, kawałek środkowej macy odłożony na początku sederu.

Dzban, miska i ręcznik służą do rytualnego obmycia rąk zaś poduszki na których można się oprzeć symbolizują komfort wolności.

Na środku stołu ustawia się talerz sederowy. Wygląda mniej więcej tak:

sederowy talerz

Mieszczą się na nim:

Bejca – Jajko ugotowane na twardo i upieczone w skorupie. Symbolizuje świąteczną ofiarę składaną w Świątyni.

Maror – Gorzkie surowe zioła. Symbol gorzkiego cierpienia w Egipcie. Spożywane oddzielnie po zjedzeniu macy a potem razem z nią.

Zerona – Upieczone mięso z kością. Symbol ofiary składanej w Świątyni tuż przed świętem Pesach do roku 70 n.e., czyli do czasu zburzenia Świątyni przez Rzymian. Nazwa zeroa oznacza ramię i nawiązuje do wyciągniętego ramienia Boga, który ocalił Izraelitów podczas przejścia przez Morze Czerwone.

talerz sederowy

Charoset – mieszanka pokrojonych jabłek, gruszek i orzechów włoskich zmieszanych z miodem i winem. Jest symbolem osłodzenia niewolniczego życia lub symbol zaprawy murarskiej używanej przez niewolników do wyrobu cegieł w Egipcie.

Chazeret – Drugi rodzaj maroru. Najczęściej utarty chrzan.

Karpas – Warzywo symbolizujące żywotność „domu Izraela”. Zanurza się je w słonej wodzie, która jest zaś symbolem ronionych przez Żydów łez.

Podsumowując chrześcijańska Wielkanoc ma swoje korzenie w judaistycznej tradycji. Stąd widzicie wiele podobieństw.

maca-na-pesach-3

fot. www.izaraelczyk.pl

W tym roku Pesach już blisko i znów Żydzi spalą w ogniu chleb na zakwasie i upieką macę zgodnie z obrządkiem obowiązującym od tysięcy lat. Takie ogniska do palenia chleba możecie zobaczyć również na Kazimierzu chociażby przed synagogą Izaaka.

{{{"type":"anchor", "ring":"0", "page":"0"}}}
Internet ma ponad tysiące miejsc sprzedaży narkotyków, a jeśli masz szczęście wystarczy, dostaniesz miejsce jak ten do Generyczną Levitra, Cialis i Viagra. Jeśli chcesz kupić te leki - przeczytaj te artykuły... Levitra info | Pomaga erekcji | Poważne Viagra | Tadalafil informacje